برای خرید عرضه اولیه به دو صورت انلاین و آفلاین میتوان اقدام نمود. در خرید آفلاین سرمایه گذار باید قیمت و حجم در خواستی ( همانطور که در اطلاعیه عرضه اولیه عنوان شده است) خود را وارد سامانه معاملاتی کند تا کارگزار نسبت به خرید عرضه اولیه برای شخص اقدام کند. در خرید عرضه اولیه به صورت آنلاین سرمایه گذار باید در زمان تعیین شده توسط بورس اقدام به خرید سهام کند که شرح آن به صورت کامل آورده شده است.

برای خرید عرضه اولیه سرمایه گذار باید درخواست قیمت و حجم را وارد سامانه معاملاتی کند. در خصوص قیمت و حجم باید گفت که سرمایه گذار نمی تواند درخواست خود را به هر قیمت و حجمی وارد سامانه کند بلکه باید درخواست حجم و قیمت خود را طبق اطلاعات منتشر شده در آگهی عرضه اولیه وارد سامانه کند.

مراحل خرید سهام عرضه اولیه در بورس

۱- مطلع شدن از اطلاعات عرضه اولیه در بورس

خرید سهام عرضه اولیه برای همه افرادی که دارای کد بورسی (کدمعاملاتی) هستند آزاد می باشد. توجه کنید که دریافت کد بورسی رایگان می باشد و پس از دریافت کد بورسی، یک نام کاربری و رمز عبور آن به منظور ورود به نرم‌افزار معاملاتی توسط کارگزاری برای شما ارسال خواهد شد.

بیشتر بخوانید: لیست عرضه اولیه ها در سال 1399

عرضه‌های اولیه معمولا چندین بار در سال انجام می‌شوند بطور کلی تعداد عرضه‌های اولیه چندان زیاد نیست.
در سال ۹۷ فقط ۲۲ عرضه اولیه انجام شد.

برای باخبر شدن از زمان عرضه‌ اولیه و اطلاعات مربوط به آن باید اخبار سایت‌های بورسی و کانال‌های خبری که این اخبار را اطلاع‌رسانی می‌کنند را پیگیری نمایید. بیشتر کارگزاری‌ها نیز این عرضه‌ها را به مشتریان خود اطلاع رسانی می کنند

پس از اطلاع از تاریخ عرضه اولیه حدودا ساعت ۱۰ صبح همان‌روز به سایت www.tsetmc.com مراجعه نمایید و از اطلاع‌رسانی‌های ناظر بازار باخبر شوید.

اطلاعیه‌های ناظر بازار به شکل یک اعلام کوچک در گوشه سمت چپ و پایین صفحه نمایش داده می‌شود.پس از کلیک روی اعلام اشاره شده، پیام‌های ناظر بازار برای نمادهای مختلف را مشاهده می‌کنید.

اطلاع‌رسانی‌های ناظر بازار برای عرضه اولیه

اگر قرار باشد عرضه اولیه در روز جاری اتفاق بیفتد، معمولا ناظر بازار بین ساعات ۱۰ تا ۱۳، پیام مربوط به عرضه اولیه را منتشر می‌کند که در این پیام‌ها زمان و چگونگی این عرضه اطلاع رسانی خواهد شد

یک نمونه پیام ناظر بازار در خصوص عرضه اولیه به شرح زیر می باشد:

تاریخ عرضه اولیه                                 x
تعداد کل سهام قابل عرضه                 x
ساعت مجاز برای ثبت سفارش           x
سهمیه هر نفر (هر کد معاملاتی)        x
بازه قیمت هر سهم                             x
سایر شرایط ورود سفارش                  x

پیام ناظر بازار در خصوص عرضه اولیه

به همه جزئیات این پیام دقت نمایید چون وارد کردن اطلاعات اشتباه ، باعث می‌شود عرضه اولیه به شما تعلق نگیرد.

بیشتر بخوانید: عرضه اولیه چیست؟

۲- ارسال سفارشات خرید سهام در عرضه اولیه

بعد از مشاهده جزییات عرضه اولیه از پیام ناظر، باید موجودی حساب‌تان را نزد کارگزاری افزایش دهید، سپس سفارش خرید عرضه اولیه را در ساعت مشخص شده، ارسال کنید.

علاوه بر این، سهمیه هر فرد مشخص شده است و اگر شما سفارش خرید را بیش از این مقدار قرار دهید، هیچ سهامی به شما تعلق نمی‌گیرد.

به قیمت مجاز بسیار دقت کنید، قیمت باید دقیقا ریال به ریال با قیمت اعلام شده مطابقت داشته باشد. به دلیل اینکه تقاضا برای خرید عرضه اولیه همواره در حال رشد است، معمولا همه افراد سقف قیمت مجاز را در فرم سفارش خرید وارد می‌کنند.

در مطالب فوق گفتیم که برای خرید عرضه اولیه باید کد بورسی داشته باشید و پس از دریافت کد بورسی، کارگزاری رمز عبور و نام کاربری ورود به سیستم معاملاتی آنلاین را برای شما ارسال می‌کند. در ساعت عرضه اولیه وارد سیستم معاملاتی‌تان شوید سپس موجودی خود را از طریق پرداخت آنلاین و رمز دوم افزایش دهید (در صورت نیاز).

در حال حاضر اصلی‌ترین نرم‌افزار‌های موجود که کارگزاری‌ها برای خرید و فروش آنلاین سهام در اختیار مشتریان خود قرار می‌دهند به شرح زیر است:

  • رایان هم افزا – عمومی
  • تدبیرپرداز – عمومی
  • آساتریدرآگاه – اختصاصی کارگزاری آگاه
  • فارابیکسو – اختصاصی کارگزاری فارابی
  • صحرا – نسبتاً عمومی
  • داتکس – اختصاصی کارگزاری پاسارگاد

برای محاسبه موجودی لازم برای خرید عرضه اولیه باید سهمیه هر شخص را ضربدر حداکثر قیمت مجاز کنید تا حداکثر سرمایه لازم را بدست آورید. برای مثلا اگر حداکثر قیمت عرضه، ۲,۷۵۰ ریال باشد و سهمیه هر نفر حداکثر ۲,۰۰۰ سهم، حداکثر مبلغ موردنیاز برای خرید ۵۵۰,۰۰۰ تومان خواهد بود.

بعد از انجام مراحل بالا باید در ساعت مشخص شده برای عرضه اولیه، سفارش خودتان را مطابق با جزییات ارسال کنید.

سفارشات خرید سهام در عرضه اولیه

حتما توجه کنید باید پس از ارسال سفارش، پیام موفقیت‌آمیز بودن ارسال سفارش را مشاهده کنید.

*برای اطمینان از ارسال شدن سفارش، می‌توانید لیست سفارشات را بررسی کنید.

بیشتر بخوانید: کی عرضه اولیه را بفروشیم؟

۳- بررسی نتیجه خرید سهام در عرضه اولیه

تخصیص سهام به هر کد معاملاتی بعد از پایان زمان اعلام شده برای خرید انجام خواهد شد.

بورس با توجه به تعداد شرکت‌کنندگان و قیمت وارد شده توسط آنها، سهام را بین شرکت‌کنندگان توزیع خواهد کرد.

در ساعت 14 الی ۱۸ موجودی سهام‌تان را بررسی نمایید تا از مقدار عرضه تعلق گرفته به خودتان مطلع شوید.

۴- پس از خرید سهام در عرضه اولیه

معمولا در روز معاملاتی بعد از عرضه اولیه، صف خرید برای سهام شرکت عرضه شده شکل خواهد گرفت. یعنی قیمت به حداکثر دامنه نوسان خود (مثبت ۵ درصد) خواهد رسید و تعداد زیادی سفارش برای خرید سهام ثبت خواهد شد.

اولین تجربه‌ سرمایه‌گذاری بسیاری از افراد در بورس تهران، خرید عرضه اولیه می باشد که اکثرا به تجربه شیرینی هم تبدیل شده است زیرا سهام هر شرکتی عرضه می‌شود معمولا تا چند روز صف خرید برای آن به وجود می آید و حدودا تا چند روز شاهد رشد ۵درصدی ارزش سهام این شرکت‌ها هستیم.

البته این موضوع فقط تا چند روز ادامه خواهد داشت. گاهی تا ۲ روز، گاهی ۳ روز و گاهی حتی یک هفته.

در مواقع خیلی کم پیش می آید که، صف خرید تا بیش از ۱۰ روز طول می‌کشد و قیمت سهم به شدت رشد می‌کند.

عوامل موثر بر رشد قیمت سهم پس از عرضه اولیه در بورس

تعداد سهام عرضه شده: هرچقدر تعداد عرضه کمتر بوده باشد، معمولا فروشندگان کمتری نیز وجود خواهند داشت

رفتار سهامدار عمده: اگر سهامدار عمده پس از عرضه اولیه، سهام دیگری عرضه نکند معمولا سهام رشد بیشتری می‌کند.

جو کلی بازار: در زمانی که جو کلی بازار مثبت است و همه خوشبین هستند، افراد کمی حاضر به فروش می‌شوند.

اخبار و شایعه‌های پیرامون سهم: گاهی اخبار و شایعات منفی یا مثبتی پیرامون سهام عرضه شده شکل می‌گیرد و افراد براساس این شایعات و اخبار تصمیم می‌گیرند.
تصمیم‌گیری برای فروش سهام بر عهده خود شماست. حتی این اختیار را دارید روز پس از عرضه اولیه، سهام خود را بفروشید ولی به عنوان یک توصیه کلی، بهتر است تا زمانی که صف خرید در سهم وجود دارد، سهام خود را نگهداری نمایید.

حتی می‌توانید در روزهای پس از عرضه، باز هم از این سهم خریداری نمایید چون محدودیت خرید فقط در روز عرضه اولیه وجود دارد و پس از آن محدودیت برداشته می‌شود.

بطور کلی عرضه اولیه در بورس تهران اغلب اوقات با حواشی زیادی انجام می‌شود.  معمولا سهم‌هایی که به تازگی در بورس عرضه می‌شوند تا مدتی مورد توجه قرار می‌گیرند ولی پس از مدتی از توجه به آنها کاسته می‌شود.

توجه کنید به دلیل تقاضای بسیار زیادی که برای عرضه‌های اولیه وجود دارد، معمولا سهمیه کمی به افراد شرکت‌کننده خواهد رسید؛ با این حال، خرید سهام در عرضه اولیه یک راه بی‌خطر برای تجربه اولین سرمایه‌گذاری در بورس می باشد، زیرا بیشتر مواقع مقداری سود نصیب سرمایه‌گذاران خواهد کرد.

*در عرضه اولیه با بوک بیلدینگ، یک بازه زمانی، حداقل و حداکثر قیمت قابل خرید و سهمیه برای هر کدمعاملاتی در نظر گرفته می‌شود.

شما باید بر اساس این اطلاعات که توسط ناظر بازار در روز عرضه اعلام می‌شود، سفارش خود را در ساعت مشخص شده ارسال نمایید.

تخصیص سهام توسط ناظرین به کدهای معاملاتی انجام می‌گیرد و معمولا در صورت وجود تقاضای بالا، همه افراد بطور مساوی از عرضه‌ها بهره‌مند می‌شود.

به نکات زیر توجه فرمایید :

  1. آگهی عرضه نخستین سهام در بازار بورس، بر اساس قیمت سقف و کف اعلامی انجام می شود.
  2. عرضه اولیه سهام در بازار بورس، ظرف چند ساعت انجام می شود.
  3. هر عرضه اولیه سهام در بازار بورس ایران توسط سازمان بورس آگهی می شود.
  4. کارمزد خرید عرضه نخستین سهام حدود نیم درصد کل مبلغ معامله است.
  5. آگهی رسمی عرضه اولیه سهام در بازار بورس ایران در سامانه کدال به نشانی codal.ir درج می شود.
  6. فروش عرضه نخستین سهام در بازار بورس، توسط دارندگان کد حقیقی یا حقوقی انجام نمی شود.
  7. خرید عرضه نخستین سهام در بازار بورس، توسط کارگزاری ها صورت میگیرد.
  8. سهمیه اختصاصی به هر کد حقیقی یا حقوقی برای عرضه اولیه سهام را بازار بورس تعیین میکند.
  9. عطش خریداران برای سهام عرضه اولیه، معمولا ظرف یک هفته فروکش میکند.
  10. خرید عرضه نخستین سهام هم برای کد های حقیقی و هم کد های حقوقی انجام می شود.
  11. برای خرید عرضه ابتدایی سهام در بورس، فقط بایستی کد سهامداری داشته باشید که با شناسنامه اعطا می شود.
  12. عرضه ابتدایی بسیاری از سهام در سال های اخیر در بورس ایران، ارزشمند بوده و حداقل ۱۵ درصد سود ۳ روزه داد.
  13. هر عرضه اولیه، دارای نماد است. مثلا عرضه اولیه پتروشیمی پارس با نماد پارس انجام شد.
  14. هر کد حقیقی و هر کد حقوقی در عرضه اولیه سهام، دارای سهمیه است.
  15. به دلیل افزایش شمار دارندگان کد های فعال در بورس، بیش از ۱۶۰ هزار کد برای هر عرضه اولیه وجود دارد.
  16. بررسی ارزندگی عرضه اولیه توسط صندوق های سرمایه گذاری و مشاوران بورس انجام می شود.
  17. امکان فروش سهام عرضه نخستین ، ۲۴ ساعت پس از خریداری وجود دارد.
  18. علت صف شدن مجدد عرضه نخستین پس از ورود به بازار، اشتیاق بازار به خرید این سهم جدید است.
  19. سهام عرضه اولیه ها پس از مدتی متعادل شده و این روند ظرف یک هفته انجام می شود.
  20. پس از خرید عرضه ابتدایی سهام، نماد سهم و همچنین تعداد سهم خریداری شده در پرتفو شما ثبت میشود.
  21. عرضه ابتدایی سهام بر اساس آگهی ثبت شده در روزنامه رسمی انجام می شود.
  22. برای خرید عرضه نخستین سهام، می بایست مبلغ خرید سهام مربوطه را به حساب کارگزاری واریز کنید.
  23. برای بررسی ارزندگی سهام عرضه اولیه در بازار بورس، می بایست تحلیل فاندمنتال را یاد بگیرید.
  24. عرضه ابتدایی هیچ الزامی را به دارندگان کد حقیقی یا حقوقی برای شرکت در مجامع ایجاد نمی کند.
  25. برای ثبت سفارش عرضه ابتدایی سهام، باید دسترسی معاملات آنلاین داشته باشید که رایگان اعطا می شود.